De meeste mensen pakken gedachteloos een schaar van een inpaktafel. Dayenne Wiericx niet. Zij kijkt meteen anders. Zijn de snijvlakken nog scherp? Zitten er beschadigingen op? Is het materiaal nog in goede staat? Het zegt veel over hoe zij naar haar vak kijkt. Wat begon in een kleine dierenartsenpraktijk groeide uit tot een carrière op een afdeling die veel patiënten nooit zien. Op de Centrale Sterilisatie Afdeling (CSA) en de afdeling Scopendesinfectie (CSD) zorgt Dayenne er samen met collega’s voor dat medische instrumenten veilig, schoon en steriel beschikbaar zijn voor behandelingen en operaties.
Tussen twee werelden
Als kind wist Dayenne al dat ze iets met zorg wilde doen. Tegelijkertijd had ze een grote liefde voor dieren. Lange tijd twijfelde ze tussen die twee werelden. “Ik vond alles rondom ziek zijn en verwondingen interessant, maar ik had ook veel met dieren.” Een zomerbaan bij de dierenarts bracht de beslissing dichterbij. Ze ging werken als dierenartsassistente in een kleine dorpspraktijk en ontdekte daar een kant van de zorg waar ze direct nieuwsgierig naar werd.
Ook in de dierenartsenpraktijk werden operaties uitgevoerd. Instrumenten moesten na gebruik worden gereinigd, gecontroleerd en opnieuw steriel worden gemaakt. Zonder dat ze het toen wist, maakte ze daar voor het eerst kennis met de wereld van sterilisatie en medische instrumenten.
Een logische volgende stap
Hoewel ze haar werk als dierenartsassistente graag deed, keek ze ook vooruit. Ze wilde een stabiele toekomst opbouwen en zag op een gegeven moment een vacature voor Medewerker Steriele Medische Hulpmiddelen in opleiding. “Toen ik die vacature zag, heb ik mijn kans gegrepen.”
Ze startte de opleiding en ontdekte al snel dat het vak veel verder ging dan mensen vaak denken. Vooral het instrumentarium trok haar aandacht. Wanneer er nieuwe instrumenten binnenkwamen, wilde ze precies weten waarvoor ze gebruikt werden. Tijdens haar opleiding verdiepte ze zich in verschillende operaties en de hulpmiddelen die daarbij horen. “Ik vond het fascinerend wat er allemaal met die instrumenten gedaan kon worden.” Die nieuwsgierigheid is in de loop van de jaren alleen maar groter geworden. De zorg verandert voortdurend. Operatietechnieken worden vernieuwd, instrumenten worden slimmer en processen veranderen mee. “Je raakt hier niet uitgeleerd.”
Solliciteren op een functie die ze niet kende
Dat Dayenne ooit coördinator zou worden, stond niet op haar lijstje. Na een verhuizing werkte ze een periode ergens anders. Toch bleef de CSA in haar hoofd zitten. Toen haar thuissituatie veranderde en werken in wisselende diensten weer mogelijk werd, besloot ze opnieuw te solliciteren.
Dit keer zag ze een vacature voor coördinator. Opvallend genoeg wist ze niet precies wat die functie inhield. “In het ziekenhuis waar ik eerder werkte hadden we geen coördinatoren. Ik kende die rol dus helemaal niet.” Toch sprak de vacaturetekst haar direct aan. Ze solliciteerde en kreeg uiteindelijk het nieuws waarop ze hoopte: ze mocht aan de slag bij het Catharina Ziekenhuis. Sinds december 2024 werkt ze als coördinator op de CSA/CSD.
Opnieuw beginnen als beginner
Nog geen jaar later kreeg Dayenne er een nieuw aandachtsgebied bij: de scopendesinfectie. Dat betekende opnieuw studeren, opnieuw vragen stellen en opnieuw leren. “In mijn eerdere werkervaring had ik nooit met scopen gewerkt. Ik ben daar echt als newbie aan begonnen.” Ze draaide mee op de afdeling, leerde de verschillende handelingen en maakte zich de eigenschappen van de verschillende typen scopen eigen.
Kort daarna volgde nóg een grote verandering. De afdeling verhuisde naar de nieuwbouw, waar de CSA en CSD werden samengebracht. Ineens werkte ze met nieuwe apparatuur, aangepaste processen en andere registratiesystemen. “Met een compleet nieuw machinepark en een grotendeels nieuwe werkwijze moesten we veel opnieuw inrichten.” Dat vraagt regelmatig om puzzelwerk. Terwijl de dagelijkse werkzaamheden doorgaan, wordt tegelijk gewerkt aan verbeteringen in processen en systemen.
Achter de schermen
Veel patiënten weten niet dat de CSA bestaat. Toch ziet Dayenne dagelijks hoe belangrijk het werk is. “Geen CSA, geen OK.” Volgens haar zegt die ene zin eigenlijk alles. Waar artsen en verpleegkundigen een deel van het zorgproces meemaken, ziet zij het volledige traject van een instrument. Een instrumentenset komt vervuild binnen. Daarna volgt controle, reiniging, desinfectie, samenstelling, sterilisatie en vrijgave. Pas daarna gaat de set weer richting operatiekamer. Juist dat complete proces vindt ze interessant. “We zien het product van begin tot eind.”
Meer dan alleen een machine aanzetten
Een van de grootste misverstanden over de afdeling? Dat medewerkers vooral instrumenten wassen. Daar moet Dayenne vaak om lachen. “Mensen vergelijken het soms met een spoelkeuken. Maar dit gaat veel verder dan dat.” Het werk vraagt nauwkeurigheid, technisch inzicht en een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Daarnaast is het fysiek stevig werk. Instrumentennetten kunnen meer dan tien kilo wegen en worden dagelijks in grote aantallen verwerkt. Daarbij moet de kwaliteit altijd voorop blijven staan. Ook als de druk oploopt.
Het mooiste zit in het opleiden
Als ze over haar werk vertelt, komt één onderwerp steeds terug. Leerlingen. In een eerdere organisatie merkte ze dat de begeleiding van leerlingen beter kon worden georganiseerd. Dat bracht haar op het idee om zelf de opleiding tot praktijkopleider te volgen. Sindsdien begeleidt ze nieuwe collega’s op de afdeling. En juist daar haalt ze veel voldoening uit. “Het mooiste vind ik om mijn kennis, ervaring en trots voor dit vak door te geven aan de volgende generatie.” Daar is ze dan ook het meest trots op. Niet op haar functietitel. Niet op de nieuwe afdeling. Maar op het moment waarop een leerling zelfverzekerd en vakbekwaam op de werkvloer staat.
Kom gewoon eens kijken
Voor veel mensen blijft de CSA een onbekende afdeling. Dat vindt Dayenne ergens jammer. Niet omdat iedereen er zou moeten werken, maar omdat weinig mensen weten wat er achter de schermen gebeurt. Of ze het vak aan iedereen zou aanraden? Nee, zegt ze eerlijk.
“Je moet er wel de juiste persoon voor zijn.” Maar wie techniek interessant vindt, nieuwsgierig is naar instrumenten en graag orde houdt in de chaos, kan hier volgens haar een mooie plek vinden. En voor mensen die nog steeds niet precies weten wat de CSA eigenlijk is, heeft ze een eenvoudig advies: “Kom een dagje kijken.”