Wanneer we denken aan een ziekenhuis, zien we vaak als eerste artsen, chirurgen en verpleegkundigen voor ons, die zich dagelijks inzetten voor de gezondheid van patiënten. Steeds vaker klinkt echter de roep om aandacht voor het bredere welzijn van patiënten én zorgmedewerkers.
Vitaliteit in het algemeen en voeding in het bijzonder spelen daarbij een belangrijke rol. Goed uitgebalanceerde maaltijden versnellen het herstel van patiënten én geven medewerkers energie om dagelijks de beste zorg te verlenen. Werken aan vitaliteit gaat nog verder: voldoende beweging en mentale veerkracht zijn eveneens cruciaal. In een tijd waarin de werkdruk in de zorg hoog is en duurzame inzetbaarheid van personeel volop in de actualiteit staat, laat het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven zien dat gezondheid en welzijn binnen het ziekenhuis verder reiken dan de behandelkamer.
Gezond en lekker uit eigen keuken
Al sinds jaar en dag staat vitaliteit hoog op de agenda van het ziekenhuis. Een mooi voorbeeld is het project ‘Samen Beter Eten’. Hierbij werken patiënten, bezoekers én medewerkers aan vitaliteit. Kroon op het werk is het gloednieuwe personeelsrestaurant dat ruim een jaar geleden werd geopend. Hier draait alles om gezondheid, innovatie, duurzaamheid én aantrekkelijk eten. Zowel wat betreft de omgeving, als de maaltijden zelf.
Maaike Heeren, afdelingsmanager Eten & Drinken: “Het belangrijkste doel was om samen met ons keukenteam maaltijden te bereiden die volledig voldoen aan de uitgangspunten van het Nationaal Preventieakkoord (NPA). Met minder suiker, minimale hoeveelheid zout, als ook minimale hoeveelheid verzadigde vetten, tóch smaakvolle gerechten op tafel zetten. Dat vraagt om continu proeven, testen en feedback ophalen. Zo werden gezonde keuzes vanzelfsprekend én aantrekkelijk.”
Er was aanvankelijk wat weerstand. “Sommige medewerkers wilden bijvoorbeeld de bitterballen niet missen, maar door vol te houden en te laten zien dat gezond ook écht lekker kan zijn, hebben we veel enthousiasme gewonnen. Daar zijn we trots op, net als op het feit dat we alles zelf koken. De kwaliteit wordt gewaardeerd, ons restaurant behaalde in 2025 nog een tweede prijs bij de Nieuwe Lunchcultuur Award. Dit gaat verder dan alleen een gezonde maaltijd, namelijk ook om een groene omgeving waar je elkaar ontmoet en ontspannen kunt lunchen.” Deze aanpak hanteert het ziekenhuis niet alleen voor medewerkers, maar ook voor patiënten en bezoekers.
Goede zorg voor personeel is bij ons fundamenteel
Practice what you preach
Heeren: “Voor patiënten is gezonde voeding uiteraard heel belangrijk. Ter ondersteuning van hun behandeling en voor herstel. Hierbij moet er bovendien soms rekening gehouden worden met speciale diëten. Dieetwensen luisteren heel nauw.”
Ook voor medewerkers en bezoekers koken de eigen koks. Het besluit om uitsluitend gezonde voeding uit eigen keuken te serveren is niet zomaar een praktische keuze, maar een strategische beslissing van de Raad van Bestuur. Daarmee benadrukt het Catharina Ziekenhuis dat gezondheid en vitaliteit tot in alle geledingen van de organisatie leidend zijn.
Onderdeel van dit besluit is ook aandacht voor overige aspecten van vitaliteit van medewerkers, waaronder mentale ondersteuning. Simone Mutsaers, projectleider vitaliteit, is dagelijks bezig met een optimale invulling hiervan. “Er wordt veel van onze medewerkers gevraagd, zeker met de steeds maar toenemende vraag naar zorg. Goede zorg voor personeel is bij ons fundamenteel. Naast ons restaurant bieden we medewerkers 24/7 gezond eten via smart fridges, en op diverse plekken staat gratis fruit. Daarnaast bieden we medewerkers een programma om te werken aan lichaam en geest.”
Via het platform Catharina Vitaal hebben alle medewerkers toegang tot alle denkbare thema’s die van invloed zijn op hun fysieke of mentale welzijn. Mutsaers: “Hierbij is niet één ‘holy grail’, iedereen heeft behoefte aan iets anders. Wij maken bewust, stimuleren en waar mogelijk faciliteren we en werken samen met gespecialiseerde partners als OpenUp. Medewerkers krijgen hulp bij thema’s als mentale gezondheid, financiën en mantelzorg. Verder stimuleren we medewerkers om zelf laagdrempelig dingen te doen, zoals Rondje Cathrien: wandelend vergaderen.”
Het ziekenhuis houdt de initiatieven zeker niet alleen binnenskamers, want regelmatig wordt er samengewerkt met externe partijen. “We zoeken ook in de regio actief de samenwerking op.”
Stap voor stap sterk in je werk
Het ziekenhuis is één van de koplopers en actief betrokken bij het regionale netwerk ‘DE STAP naar gezonder op het werk’, inmiddels verweven met ‘Brainport voor elkaar’. Mutsaers vindt dit soort partnerships belangrijk. “Vitaliteit gaat verder dan alleen inzetbaarheid van onze eigen medewerkers. We willen dit breder uitdragen, zodat partijen elkaar hierin versterken. Mooi om te zien dat bij deze ketenaanpak steeds meer organisaties in de regio zich aansluiten. Dit past goed bij de doelstellingen van ‘DE STAP’; extra gezonde levensjaren voor inwoners van de Brainportregio én 20% minder gezondheidsverschillen. We willen fit en gezond leven makkelijker en aantrekkelijker maken, met aandacht voor voeding, beweging, mentale gezondheid, preventie en sociale verbinding, vanuit het gedachtengoed ‘positieve gezondheid’.”
Zo kunnen zorgpunten beter worden aangepakt. Simone stipt er twee aan. “Een belangrijk aandachtspunt is de toename van mentale problemen onder jongeren. Wij kunnen het verschil maken door bij onze aanpak dit gezamenlijk op de agenda te zetten.” In de zorg is het merendeel van de medewerkers vrouw. Bij hen spelen thema’s als menstruatie, de overgang en hormonale gezondheid een grote rol in hun vitaliteit. “Samen met partners kan het ziekenhuis niet alleen inspelen op dit soort – soms actuele – maatschappelijke ontwikkelingen, maar ook concreet bijdragen aan duurzame inzetbaarheid van haar medewerkers.”
Nog mooier is het als mensen onze filosofie mee naar huis nemen en ook daar gezond leven
Alles voor de waardering
Langzaam stroomt het personeelsrestaurant vol. Dagelijks eten hier zo’n 700 medewerkers. Door slim ontwerp voelt een verblijf altijd aangenaam. Heeren: “Bij de indeling is goed nagedacht over een aangename sfeer en goede flow. Er staan nooit rijen, omdat men eenvoudig en snel kan betalen met een app op de telefoon. Alle maaltijden zijn betaalbaar. Al het eten wordt aantrekkelijk gepresenteerd en gezonde voeding is goedkoper dan ongezonde, hiermee stimuleren we gezonde keuzes. Het hele concept klopt en dat zorgt ervoor dat we goed gewaardeerd worden.”
Om de ervaring te monitoren wordt er regelmatig onderzoek gedaan. “Jaarlijks zijn er vier menucyclussen. Vooraf houden we een proeverij, verwerken de feedback en starten daarna de cyclus voor medewerkers en patiënten. Laatst hadden we trouwens een wel heel mooie score”, zegt ze glimlachend, “onze pompoensalade scoorde maar liefst een 8,3!”
“Daar zijn we inderdaad heel blij mee,’ vult Simone aan, ‘maar nog mooier is het als mensen onze filosofie mee naar huis nemen en ook daar gezond leven.”
Dit interview verscheen eerder in de eerste editie van 2026 van de Eindhovense stadsglossy Frits. De tekst, die nu lichtelijk bewerkt is, werd gemaakt door Frank van der Linden, de foto door Jarno Verhoef/Catharina Ziekenhuis.
